9/6/07

Ένας Λούκος φέρνει την άνοιξη;

Διάβαζα αυτά που έγραφε ο Άρης Δαβαράκης μετά τη γνωριμία του με τον Γιώργο Λούκο, πρόεδρο του φεστιβάλ Αθηνών, έναν ομολογουμένως πολύ αξιόλογο άνθρωπο που έκανε αρκετές αλλαγές προς τη σωστή κατεύθυνση. Μέσα στα κείμενα υπερ-προβάλλεται και υμνολογείται ο Καραμανλής («προσωπική επιλογή», «πλήρης υποστήριξη» κλπ, κλπ). Ήλπιζα ότι αυτά γράφηκαν για την εφημερίδα και το κοινό της αλλά μετά τα είδα και στο blog του (ο Κώστας Καραμανλής έδωσε ένα μικρό, «δευτερεύον» ίσως, αλλά ευκρινές δείγμα αυτού που εννοούσε όταν έλεγε «επανίδρυση του κράτους»...)!
Αλήθεια;


Για μια περίοδο ο πρωθυπουργός ήταν και υπουργός πολιτισμού. Εκείνη την περίοδο περισσότερη κινητικότητα συναντούσε κανείς στην έρημο Γκόμπι, παρά στα γραφεία του υπουργείου πολιτισμού. Και αν πρέπει κάποιος να κρίνει τον Καραμανλή για τις επιλογές του στον πολιτισμό, θα πρέπει να κοιτάξει λίγο πιο πέρα από ένα Αθηναϊκό φεστιβάλ, λες και αυτό είναι η επιτομή του κεφαλαίου «τέχνη» στην Ελλάδα του 2007. Λέτε ο Καραμανλής να ξεκίνησε την επανίδρυση του κράτους απο το φεστιβάλ Αθηνών; Ήμαρτον! Του τον πρότειναν, τον πήρε και του "βγήκε". Τόσο απλά! Τώρα το αν είναι δείγμα γραφής του Κραμανλή... αφήστε να κρίνουμε απο τους υπουργούς του, απο τους άμεσους συνεργάτες του, απο τις προτεραιότητες που έχει βάλει.

Σήμερα συζητάμε το τι είναι τέχνη, με αφορμή την καθαίρεση και λογοκρισία ενός έργου. Και συζητάμε όχι το ότι έγινε λογοκρισία, αλλά αν το έργο ήταν ωραίο ή μαλακία. Με τι κριτήριο; Πόσες εκθέσεις μοντέρνας τέχνης έχουμε δει; Πόση βιντεοτέχνη και performing arts έχουμε καταναλώσει για να συγκρινουμε; Λες και δεν είναι εξ ορισμού αμφιλεγόμενα αυτά τα έργα... Και τελικά ΓΙΑΤΙ ΑΣΧΟΛΟΥΜΑΣΤΕ; Για την αισθητική του έργου; Θα καταναλώναμε τόσο χρόνο και κείμενα για ένα έργο που δεν θα είχε καθαιρεθεί;

Ανάμεσα στις εκατοντάδες απόψεις και αυτή του Πιτσιρίκου που άφησε για λίγο την πλάκα για να πει: «Για να ασχοληθεί ο Έλληνας με την Τέχνη, πρέπει να ασχοληθεί με την Τέχνη η τηλεόραση. Για να ασχοληθεί με την Τέχνη η τηλεόραση, πρέπει πρώτα να γίνουν μηνύσεις και συλλήψεις».
Πολύ αληθινό!

Ο έλληνας καταναλώνει απίστευτα πολύ χρόνο μπροστά στην τηλεόραση. Η τηλεόραση όμως δεν αφιερώνει χρόνο στην Τέχνη. Αφιερώνει πολύ χρόνο στα μπουζούκια, στο ποδόσφαιρο, στους σκυλοκαβγάδες των επαγγελματιών πολιτικών. Άρα η τέχνη δεν είναι κομμάτι της πραγματικής ζωής, αφορά κάτι περίεργους τύπους με φράγκα που συχνάζουν στα μέγαρα και στις γκαλερί. ΟΙ υπόλοιποι δεν έχουν κάθόλου προσλαμβάνουσες παραστάσεις απο εικαστικά, θέατρο, χορό, μουσική (ναι μουσική!).

Και ομως. Το έργο του Υπουργείου Πολιτισμού είναι διαχρονικά αμήχανο, διεκπεραιωτικό με υπουργούς που στην πλειονότητά τους το αντιμετωπίζουν σαν ένα σκαλί στην επόμενη πολιτική τους θέση, που ασχολούνται μόνο με αυτά που θα τους προσδώσουν κύρος και γκλάμουρ (δεν θα κατονομάσω τις εξαιρέσεις για να μη δώσω πολιτικό χρώμα, αλλά είναι ελάχιστες). Δεν έχουν ιδέα οι αφελής για το ποιό είναι το επίπεδο στον πολιτισμό και τι πρέπει να κάνουν. Γιατί ξέρουν ότι πάντα ο πολιτισμός ήταν το κερασάκι στην τούρτα, είχε σαν μοναδικό αντικείμενο τα αρχαία μνημεία (που και όσα έχουν απομείνει καλύτερη τύχη θα είχαν σε ένα ξένο μουσείο) και μερικές επιχορηγήσεις απο λεφτά του ΟΠΑΠ σε καλλιτεχνικά σχήματα και "πολιτιστικούς συλλόγους" που να εξυπηρετούν όμως την εκλογική πελατεία του κάθε υπουργού-υφυπουργού.


Τα σχολεία παράγουν ελαφρολαϊκούς απόφοιτους, φουρνιές τούβλων που όταν ακούσουν μια άρια θα βάλουν τα γέλια, που όταν θα δουν ένα ζωγραφικό πίνακα θα τους φανεί απλώς σαν ένα παλιομοδίτικο πόστερ, που όταν ακούν ποίηση κοιτάζονται με απορημένο αγελαδινό βλέμμα. Παράγουν υποψήφιους πελάτες της παραλιακής, τηλεθεατές του εύκολου του γρήγορου και του φτηνού, που παραληρούν με τον Παρασκευά και το χαβαλέ του, αλλά δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για το όποιο μουσικό αντίβαρο, αγνοούν τη μουσική του Χατζηδάκη, πόσω μάλλον του Σκαλκώτα.

Τα παιδιά μας, ακούν να αποκαλούμε «κουλτουριάρη» όποιον μιλάει για οτιδήποτε μη μαζικό και εύκολο και υιοθετούν κι αυτά απαξιωτική στάση απέναντι σε ότι δεν είναι κατανοητό σε πρώτο επίπεδο, που δεν είναι χυδαία εύληπτο και μασημένο.

Ποιος είναι ο λόγος που κανένας υπουργός πολιτισμού δεν συνεργάστηκε με τον αντίστοιχο της Παιδείας για να καθιερώσει στα σχολεία μια ώρα την εβδομάδα (π.χ.) όπου οι μαθητές να έρχονται σε επαφή με ένα έργο τέχνης; Να συζητήσουν με ένα ζωγράφο για ένα πίνακα, με ένα γλύπτη, με ένα συνθέτη ή εκτελεστή για τζάζ ή κλασσική, με ένα συγγραφέα ή ποιητή. Δεν μιλάμε για μάθημα και βαθμολογίες. Μιλάμε για μια χαλαρή συζήτηση - ερέθισμα. Ακόμα και στην διδασκαλία των Νέων Ελληνικών η ποίηση διδάσκεται μόνο ως μέσο βαθμολόγησης με τρόπο μηχανιστικό και τελικά εχθρικό.


Απλά είναι τα πράγματα. Η αναβάθμιση, το έργο, θα έχει επιτευχθεί όταν οι Έλληνες θα αξιολογούμε τις κυβερνήσεις ΚΑΙ από το τι έκαναν για τον πολιτισμό. Μέχρι τότε οι υπουργοί θα είναι αποτυχημένοι όσο είναι και οι αντίστοιχοι της Υγείας σε μια χώρα που θρηνεί θύματα επειδή δεν έχει δέυτερο ασθενοφόρο.

4 σχόλια:

ΣΒΕΤΛΑΝΑ είπε...

Στην Αυστρία, στην πόλη της Κρεμς υπάρχει ένα μουσείο αφιερωμένο στις Καρικατούρες.

Λόγω (φανατικής) ενασχόλησης με τη γελοιογραφία και τα κόμικς (εναλλακτικά και μη) βρέθηκα μέσα στο στοιχείο μου και έμεινα να χαζεύω για ώρες τα εκθέματα.

Στην έκθεση αυτή συμπεριλαμβανόταν και ένα δωμάτιο με σεξοδιαστωφικές καρικατούρες.
Κάποιες από αυτές ήταν τόσο τραβηγμένες που μου προκάλεσαν αηδία.

Μιλώντας με την υπεύθυνη της το ανέφερα και εκείνη γελώντας μου είπε ότι στην τέχνη δεν κάνεις εκπτώσεις, πρέπει να δέχεσαι και το όμορφο και το άσχημο.
Όταν ρώτησα αν μπαίνουν και παιδιά και τις βλέπουν μου απάντησε ότι αρκετοί γονείς με τα παιδιά τους επισκέπτονται την έκθεση και είναι στη διακριτική ευχέρια τους αν θεωρούν πως το συγκεκριμένο δωμάτιο πρέπει να μείνει μακρυά από το παιδικό βλέμμα.

Βέβαια οι Αυστριακοί δεν έχουν την ίδια συμπεριφορά με εμάς όσο αφορά το γυμνό και τη σεξουαλική επαφή. Περπατώντας σε βιτρίνες της Βιέννης είδα φιγούρες γυάλινες σε όλες τις στάσεις που μπορεί να φανταστεί κάποιος, και ο κόσμος να περνάει δίπλα και να μη ρίχνει μια ματιά. Φαντάζεστε αυτή τη βιτρίνα στην Ελλάδα?
Μέσα σε 10 λεπτά από την ώρα που θα την έβλεπε ο ήλιος ή θα βρισκόταν σπασμένη ή θα είχε μαζέψει γύρω της κάμερες και σοκαρισμένους ρεπόρτερ.

Μήπως τελικά είμαστε υποκριτές?

Μιλάμε για τα παιδικά μάτια, και ναι δεν μου άρεσε αυτό που είδα αλλά, ΕΓΩ, δεν είμαι υπεύθυνη για το τι θα δω και τι θα δει το παιδί μου?

Πόσοι από τους όψιμα διαμαρτυρόμενους για το έργο θα ξεσηκωνόντουσαν να δουν την έκθεση? (σιγά μωρέ που να τρέχουμε τώρα?)
Πόσοι γονείς αφού ΠΡΩΤΑ θα επισκέπτονταν την έκθεση θα έπαιρναν μετά και τα παιδιά τους να
δουν και αυτά?
(σιγά που θα πήγαιναν και δεύτερη φορά)

Μα τότε πως κρίνουν?

Και στο κάτω κάτω της γραφής είτε καλό, είτε κακό, αν κάτι σε κάνει να ΣΚΕΦΤΕΣΑΙ έχει λόγο ύπαρξης. Σε κάνει σοφότερο.

Μήπως τελικά είμαστε υποκριτές?

Δεν μας πείραξε το αίμα που μας έχουν ταϊσει όλα αυτά τα χρόνια μέσα από τις ειδήσεις και τις φωτογραφίες σε εφημερίδες. Δεν μας πείραξε που μας διάβρωσαν και δεν μας γέμισαν φοβίες (θυμάστε τους διδύμους πύργους με τους ανθρώπους να πέφτουν?) τα αποκλειστικά ρεπορτάζ. Δεν μας πείραξε η δυσαναλογία της προβολής ενός κόσμου του πνεύματος (επιστημονικών επιτευγμάτων/τέχνης) και ενός κόσμου απώλειας (θανάτων/φόνων)?

Θλίβομαι γιατί μια χούφτα άνθρωποι μας χαράζουν τη γραμμή σκέψης και μας κάνουν να νιώθουμε πως εμείς διαφέρουμε βάζοντάς μας σε ένα περιθώριο μέσα στο ίδιο μας το σπίτι και προκειμένου να μη μπούμε σε αντιπαραθέσεις ... ΣΙΩΠΗ .

Είναι γνωστό ότι αν τα βάλεις με ένα "στενοκέφαλο" σίγουρα θα σε νικήσει, καθώς σε ρίχνει στο επίπεδο που είναι αυτός και εκεί εσύ δεν έχεις εμπειρία.

:(

(συγνώμη για το σεντόνι...)

Υ.γ. Μετά τη Μελίνα το ... ΤΕΛΟΣ.

rodoula-kelly είπε...

Προσωπικά θα ήμουν πολύ χαρούμενη για το οτιδήποτε γινόταν σε επίπεδο εκπαίδευσης που θα αφορούσε την ανάπτυξη της ''κατά κεφαλήν καλλιέργειας των Ελλήνων'' που λέει και ο Καθηγητής Κος Γιανναράς.
Ανέστιέ μου καλημερούδια σου και με γειά η Ανακαίνηση!!
ΥΓ.Μαύρο καλοκαιτιάτικα βρε αγόρι μου; Θα σε νταβανώσει ο ήλιος! χε χε χε...

ανεστης είπε...

@Σβετ
Να αρχίσω απο την ερώτησή σου; Ναι είμαστε υποκριτές. Έχουμε άποψη για όλα, ακόμα και για τα πράγματα που δεν έχουμε ιδέα και το κακό είναι οτι αν δεν έχουμε, υιοθετούμε μια έτοιμη (σαν κοστούμι) απο αυτές που κατα εκατοντάδες εκτίθενται στην τιβή (δεν είν αι μια χούφτα άνθρωποι, είναι πολλοί).
Τη σύγκριση με την Αυστρία τη θεωρώ άδικη. Ποτέ δεν περάσαμε τα ίδια στάδια κοιωνικής ανάπτυξης, ποτέ δεν μοιραστήκαμε παρόμοιο πολιτισμό. Δεν έχω αυταπάτες να ζητάω τόσα πολλά. Ζητάω αυτά που μπορούν να γίνουν.

@Ροδ
Κι εγώ θα ήμουν χαρούμενος αλλά δεν είναι στην πολιτική ατζέντα κανενός.
Thanks! Αφού με ξέρεις, δεν μπορώ σε ένα "σπίτι". Μόλις βρω καλύτερο θα αλλάξω πάλι.

anisixos είπε...

hi!
σε προσκαλω να παιξεις ενα νεο μπλογκοπαιχνιδο
http://anisixos.blogspot.com/2007/06/blog-post_10.html